نماز ( صلاة )

و آن گه این نمازها بعضى دو ركعت فرمود چون نماز بامداد، و بعضى سه ركعت چون نماز شام، و بعضى چهار چون پیشین و دیگر و خفتیدن:
از آنست كه بنده دو قسم است: یكى روح، دیگر تن.
نماز دوگانى یكى شكر روح است و دیگر شكر تن،
و در باطن آدمى سه گوهر است عزیز:
یكى دل،
دوم عقل،
سیوم ایمان،
نماز سه گانه شكر این سه خلعت است.

و باز تركیب آدمى از چهار طبع است، نماز چهارگانى شكر آن چهار طبع است.
از روى اشارت میگوید: بنده من بنماز دوگانى شكر تن و جان گذار، و بنماز سه گانى شكر ایمان و دل و عقل، و بچهار گانى شكر چهار اركان بقدر وسع و امكان. تا پیدا گردد كه مؤمن از همه مطیع تر است، و كار وى شریفتر، و درجه وى نزدیك حق رفیع تر.

و گفته اند كه این نماز عقدى است در آن جوهرهاى رنگارنگ، هر رنگى از تحفه عزیزى، و حال پیغامبرى:
طهارت فعل ایوب پیغامبر است: ارْكُضْ بِرِجْلِكَ الآیة.
تكبیر ذكر ابراهیم (ع) است: وَ فَدَیْناهُ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ.
قیام خدمت زكریا: وَ هُوَ قائِمٌ یُصَلِی فِی الْمِحْرابِ.
ركوع فعل داود: وَ خَرَ راكِعاً وَ أَنابَ.
سجود حال اسماعیل است: وَ تَلَهُ لِلْجَبِینِ.
تشهّد فعل یونس است: إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُون .
تسبیح فعل فریشتگان است: یُسَبِحُونَ بِحَمْدِ رَبِهِمْ.
...